2025 recordjaar aantal faillissementen bouwsector

In 2025 gingen in ons land 2.780 bouwbedrijven op de fles, dat zijn er 6,1 procent meer dan in 2024, ook al een record (bron: Statbel). “Deze aantallen zijn ongezien”, zegt Bouwunie.  “In de periode 2014-2020 bleef het aantal faillissementen steeds onder de grens van 2.000. Tijdens de coronajaren zakte het aantal faillissementen, maar dat komt natuurlijk omdat de overheid toen een beschermingsmechanisme invoerde. Na corona zie je faillissementscijfers de lucht inschieten, met jaar na jaar een record”. Redenen? Eerst was er de oorlog in Oekraïne met enorme prijsstijgingen in bouwmaterialen, daarna volgde de energiecrisis en de hoge loonindexatie. “Tel daar nog de langdurige onduidelijkheid over het verlaagd btw-tarief voor sloop- en heropbouw en de veranderende renovatiepremies en de mogelijke btw-verhoging bij en je krijgt een recipe for disaster. Consumenten houden de vinger op de knip, met een lagere winstgevendheid, minder gevulde orderboekjes en een onder druk staande rentabiliteit als gevolg”, aldus Bouwunie. Vooral de nieuwbouwsector is hard getroffen, maar ook renovatiebedrijven krijgen het steeds moeilijker. Opvallend, ook gevestigde bedrijven die al decennia actief zijn, beginnen de crisis te voelen. 

Het hoge aantal faillissementen valt voor een deel ook wel te verklaren door het hoge aantal starters, vooral tijdens de coronaperiode. De bouw was een van de weinig sectoren die aan de slag kon blijven, dus de sector was aantrekkelijk voor kandidaat-ondernemers. Maar heel veel starters, betekent ook potentieel veel faillissementen. De eerste vijf jaren van een bedrijf zijn namelijk cruciaal. Daar ‘valt of staat’ een bedrijf vaak. Startende bedrijven hebben zeker ook niet altijd voldoende reserves om op te boksen tegen crisissen. Ook kan zomaar om het even wie een bouwbedrijf beginnen, terwijl volgens Bouwunie “een minimale kennis bedrijfsbeheer en kostprijsberekening toch het minimum moet zijn voor je een bouwbedrijf kan opstarten”. Lichtpuntje, de Nationale Bank voorspelt een herstel of normalisatie van het aantal woninginvesteringen tegen begin 2027, al verloopt die wat trager dan oorspronkelijk gedacht.

In 2022 bedroeg het aantal failliet gegane bouwbedrijven 1.953, in 2023 waren dat er al 2.230, om in 2024 te stijgen naar 2.619 en eind vorig jaar af te kloppen op een absoluut record van 2.780. Dat het niet goed gaat in de bouw, bewijzen ook de het tanende aantal bouwvergunningen, maar ook de tewerkstelling in de sector. Sinds 2021 verloor de sector zo’n 7.000 arbeiders.

Verlaagd btw-tarief voor nieuwbouw – optimalisering renovatieplicht
De spreekwoordelijke baksteen in de maag speelt steeds vaker op. Bouwen is en blijft een dure aangelegenheid en is minder en minder mensen gegeven. Het verlaagd btw-tarief voor sloop en heropbouw is zeker een duwtje in de rug voor de nieuwbouwsector. Maar om de sector echt een boost te geven en meer mensen toegang te geven tot een nieuwbouwproject, pleit Bouwunie voor een verlaagd btw-tarief voor een modale gezinswoning. 

Om de renovatiemarkt te steunen, blijft Bouwunie streven naar een optimalisering van de renovatieplicht. Concreet, consumenten moeten 10 tot 15 jaar de tijd krijgen om te renoveren naar het label B of A. Een langere periode creëert meer financiële ademruimte en zal dus meer mensen over de streep trekken om een renovatie aan te gaan. Consumenten moeten wel verplicht een individueel renovatiemasterplan – stappenplan – indienen, dat ze ook moeten volgen. Zo’n plan dient om de renovatie doordacht aan te pakken én om uitstelgedrag te vermijden. Dat plan moeten consumenten binnen de twee jaar na aankoop indienen.