Portret: "Met cementmortel stond geen enkele middeleeuwse kerk nog recht"
Gepubliceerd op: 20/11/2026Terwijl digitalisering, innovatie en robotisering volop doorheen de bouwsector denderen, maken anderen net van eeuwenoude technieken hun handelsmerk. Zoals Koen Danneels van Stucca, gespecialiseerd in terrazzo, stucco en mozaïek op maat. “Ik beschouw mezelf niet als een bouwbedrijf. Ik ben een ambachtsman”.
Tekst Sanderijn Vanleenhove – Foto’s Wouter Van Vooren
Koen Danneels: “Al op school was ik gefascineerd door de gebouwen, fresco’s en mozaïeken van de oude Grieken en Romeinen. Ik vond dat prachtig. Zonder te denken dat ik er ooit iets mee ging doen. Ik studeerde moderne talen. Na mijn studies begon ik te werken in een fabriek. Maar dat was helemaal mijn ding niet.”
“Ik volgde daarom in avondschool een opleiding ‘binnenafwerking’. Alle technieken om een huis te kunnen afwerken. Denk aan tegelwerk, chappen, pleisteren… Na die opleiding begon ik met pleisterwerken. Met gips uiteraard, wat de gangbare techniek is.”
“Drie maanden heb ik dat volgehouden. Met gips kan je niets doen. Behalve ervoor zorgen dat de muur vlak en wit is. Op een bepaald moment ontmoette ik iemand die met leem pleisterde. Dat product leek me interessanter. Maar ook dat hield ik maar drie maanden vol. Tot iemand me liet kennismaken met kalktechnieken.”
Duurzaam
En zo kwam die oude liefde voor de materialen van de Grieken en Romeinen weer helemaal terug. Om zich te specialiseren in terrazzo, stucco en mozaïek, zocht Koen veel op en volgde hij opleidingen in Frankrijk, Italië en Spanje. Hij werkt vandaag met de beste grondstoffen. Een serieuze investering, maar hij ziet dan ook enkel voordelen aan het werken met kalk.
“Kalk is geen cement of gips. Dat is echt iets helemaal anders. Kalk werkt samen met water. Kalk laat de muur ook ademen, waardoor er minder condens is. Het geeft warmtestraling. Met een kalken vloer heb je al een comfortabel gevoel bij 18 graden, terwijl je voor cement of keramische tegels al 22 graden nodig hebt. En een kalken buitengevel ga je nooit groen zien worden, in tegenstelling tot crepi bijvoorbeeld. Ook heb je geen last van zoutuitbloeiingen.”
“Kalk creëert geen afval. Overschotten zet ik onder water en gebruik ik voor een volgende werf. Hoogstens heb ik wat restjes afdekpapier of afplaktape als afval. Met kalk werken, is dus super duurzaam.”
“Ook het materiaal zelf doorstaat de tand des tijds. Leg je vandaag een vloer met keramische tegels, dan moet je geluk hebben dat die nog 30 jaar meegaan. Kalk, dat blijft meegaan. Dat zoveel Romeinse gebouwen nog intact zijn, is het beste bewijs.”
“Toch maak ik daar niet te veel reclame voor. Veel mensen haken af als je het woord ‘ecologisch’ te veel gebruikt. Ze denken dat het dan iets alternatiefs of zo is. Al is de mentaliteit nu wel echt veranderd. Mensen die mij vinden, moet ik niet meer overtuigen. Dat zijn mensen die bewust voor kalk kiezen.”
(lees verder onder de foto)
Ambacht
“Klanten komen om verschillende redenen bij mij terecht. Er zijn er dus die kiezen voor kalk uit duurzame overwegingen. Anderen omwille van de mooie afwerking. Maar er komen ook veel mensen bij mij terecht voor ofwel het oplossen ofwel het vermijden van vochtproblemen. Net omdat kalk dus samenwerkt met water.”
“Kalk wordt niet rap hard, dat heeft wat tijd nodig. Lang werd dat als een nadeel beschouwd. Eigenlijk heeft de oorlog voor een stroomversnelling gezorgd om te werken met cement. Alles lag plat en moest zo snel mogelijk worden opgebouwd. Om rapper te kunnen werken, schakelde de industrie over op cement.”
"Ik kijk met gemengde gevoelens naar de verregaande prefabricage in onze sector. We hebben in Vlaanderen zo’n rijke traditie aan kennis en ambacht. Als een schrijnwerker zijn ramen enkel nog kant-en-klaar inkoopt en monteert, verschuift het zwaartepunt van het vak van maken naar installeren. Dat is een begrijpelijke zakelijke keuze, maar persoonlijk klopt mijn hart toch sneller voor het pure, ambachtelijke handwerk."
“Ik beschouw mezelf niet als een bouwbedrijf. Ik ben een ambachtsman. Want wat ik doe, is ook effectief een echt ambacht. Ik maak mijn eigen mortels en de technieken die ik gebruik, dateren van in de Romeinse tijd.”
“En eigenlijk zijn de technieken die ik gebruik verrassend modern. Iedereen wil in zijn huis tegenwoordig een naadloze afwerking, zonder voegen. Waarom denk je dat ze de tegels altijd maar groter maken? Net om dat effect te creëren. Met kalk kan je perfect naadloos werken. Denk aan de Venetiaanse paleizen met kalkvloeren: 1.600 vierkante meter uit één stuk. Maar wel 400 jaar oud.”
Meer voor beter
"In die zin kan ik me wel enorm opwinden over aanbestedingen voor de restauratie van historische gebouwen. In de voorschriften zie je vaak staan dat je 5 procent witte cement of iets gelijkwaardigs mag gebruiken voor de restauratie. Maar bij historische gebouwen komt er geen cement aan te pas. Dat bestond gewoon niet in de middeleeuwen of vroeger.”
“Mochten alle kerken uit de middeleeuwen met cementmortel in plaats van kalkmortel gemetst zijn, stond er trouwens geen enkele meer recht. Daarom doe ik nooit mee aan die aanbestedingen, ik krijg dat niet over mijn hart. Ook al krijg ik die vraag wel.”
“Is werken met kalk goedkoop? Neen. De kennis en technieken kosten veel geld. Maar een loodgieter gaat ook niet werken aan 20 euro per uur. Je moet het zo bekijken. Kalk is enorm duurzaam en het gaat levenslang mee. En als je je kelder al 3 keer opnieuw hebt laten doen met cement en je vochtprobleem is nog altijd niet opgelost, dan is dat ook weggesmeten geld. Dan betaal je met plezier meer voor iets dat goed is.”
Geen stress
“Muren pleisteren met gips gaat volgens een heel strikt stappenplan. Met kalk is het heel simpel. In elke kamer zet je een kuip met kalk die je in de kuip zelf mixt. Onder water kan dat blijven staan. Een dag, een week, een jaar of langer als dat moet. Dus als je wil beginnen, dan meng je die kuipen gewoon op en je start. Geen stress.”
“Zo ben ik nu bezig in een art decohuis. Een vrij groot huis. Ik moet er alle muren pleisteren. Maandag was ik er om de steiger op te zetten en al mijn materiaal naar boven te doen. Die dag werkte ik één muur af, vier en een halve meter op twee meter. Die mensen begonnen echt te panikeren, die zagen het niet goed komen aan dat tempo. Dinsdag had ik nog eens pech, want het water was afgesloten. We zijn vandaag vrijdag en de eerste laag is overal gedaan. Die mensen vielen achterover. Je kan echt snel werken met kalk.”
“Op school bestaat er geen enkele opleiding. Je moet de technieken, de kennis echt van iemand meekrijgen. Zoals ik het van iemand meekreeg. Misschien ga ik nog workshops geven, of open ik een klein schooltje. Of schrijf ik een boek. Ik heb nog veel plannen (lacht). Maar eigenlijk haal ik nog altijd de meeste voldoening uit het werken op de werf zelf.”