Hitte op de werf: inspectiediensten verhogen waakzaamheid

De inspectiediensten hebben de sociale partners laten weten dat zij tijdens de hitteperiode extra aandacht zullen besteden aan de bescherming van werknemers tegen hoge temperaturen. Bij multidisciplinaire controles zullen inspecteurs ook toezien op de maatregelen tegen hitte en rechtstreekse zonnestraling.

Zorg er dus voor dat je hitteplan niet alleen op papier staat, maar ook zichtbaar wordt toegepast op de werf.

Waarop letten de inspecteurs?

Inspecteurs zullen in het bijzonder alert zijn voor flagrante tekortkomingen, zoals:

geen of onvoldoende drinkwater en verfrissende dranken;

drinkwater dat niet gemakkelijk bereikbaar is;

werknemers die zwaar lichamelijk werk uitvoeren in de volle zon zonder bescherming;

het ontbreken van schaduw of een beschermde plaats om te rusten;

onvoldoende of geen aangepaste rustpauzes;

zware werkzaamheden die zonder aanpassing tijdens de warmste uren worden uitgevoerd;

het ontbreken van organisatorische maatregelen, zoals aangepaste werkuren of taakrotatie.

Wanneer inspecteurs dergelijke situaties vaststellen, kunnen zij de werknemers informeren en de situatie melden aan Toezicht op het Welzijn op het Werk. Die inspectiedienst kan vervolgens verdere controles uitvoeren en maatregelen opleggen.

 

Wat moet je als werkgever doen?

1. Actualiseer je risicoanalyse

Je moet samen met je preventieadviseur nagaan welke risico’s de hitte op iedere werkpost veroorzaakt. Hou daarbij onder meer rekening met:

de temperatuur en luchtvochtigheid;

rechtstreekse zonnestraling;

de luchtcirculatie;

de zwaarte van het werk;

de duur van de blootstelling;

de gebruikte arbeidsmiddelen;

de werkkledij en persoonlijke beschermingsmiddelen;

de combinatie van al deze factoren tijdens de werkdag.

Leg ook vast welke maatregelen je neemt en communiceer die duidelijk aan je werfleiders en werknemers.

 

2. Voorzie voldoende drinkwater

Op een bouwplaats moeten werknemers steeds over voldoende drinkwater beschikken. Het water moet gemakkelijk bereikbaar zijn. Bij hitte en zwaar werk moet je, indien nodig, bijkomende aangepaste en alcoholvrije verfrissende dranken voorzien. Deze dranken zijn gratis voor de werknemers. Wacht niet tot iemand dorst krijgt of zich onwel voelt. Moedig werknemers aan om regelmatig kleine hoeveelheden te drinken.

 

3. Bescherm werknemers tegen de zon

Beperk rechtstreekse blootstelling aan de zon zoveel mogelijk. Voorzie bijvoorbeeld:

schaduwdoeken, tenten, afdakjes of schermen;

een beschutte en indien mogelijk koelere rustplaats;

aangepaste, lichte en bedekkende werkkledij;

hoofd- en nekbescherming die verenigbaar is met de verplichte veiligheidshelm;

zonnecrème voor de onbedekte huid.

Collectieve bescherming, zoals schaduw op de werkplek, krijgt voorrang op persoonlijke bescherming.

 

4. Pas de werkorganisatie aan

Organisatorische maatregelen zijn vaak de meest doeltreffende manier om hittestress te voorkomen. Je kunt onder meer:

vroeger starten en de warmste uren vermijden;

zwaar werk in de ochtend uitvoeren;

zware en lichtere taken afwisselen;

de fysieke belasting verminderen door hulpmiddelen te gebruiken;

extra rustpauzes inlassen;

werknemers laten roteren;

de duur en intensiteit van de blootstelling beperken;

bepaalde werkzaamheden uitstellen wanneer veilig werken niet meer mogelijk is.

 

De bouwsector laat toe om tijdens hitteperiodes de werkuren te verschuiven, bijvoorbeeld door vroeger te beginnen. Hou daarbij rekening met de toepasselijke sectorale afspraken en informeer je werknemers vooraf.

 

Let op: de gewone temperatuur is niet bepalend
De wettelijke actiewaarden worden niet gemeten met een gewone thermometer, maar met de WBGT-index. Die houdt ook rekening met de luchtvochtigheid, luchtstroming en warmtestraling. De maximale actiewaarden zijn:

Fysieke werkbelasting	Maximale WBGT-index
Licht of zeer licht werk	29
Halfzwaar werk	26
Zwaar werk	22
Zeer zwaar werk	18

Grondwerken, zwaar graven en regelmatig ladders of trappen beklimmen kunnen als zeer zwaar werk worden beschouwd. De actiewaarde kan op een bouwwerf dus snel worden bereikt. De WBGT-waarde ligt meestal lager dan de temperatuur die een gewone thermometer aangeeft. 

Bij overschrijding van de actiewaarden moet je onder meer:

bescherming tegen rechtstreekse zonnestraling voorzien;

gratis aangepaste verfrissende dranken verstrekken;

technische of organisatorische maatregelen toepassen;

rusttijden invoeren wanneer de hitte aanhoudt.

Je hoeft niet te wachten tot een actiewaarde officieel wordt overschreden. Zodra je merkt dat de warmte de gezondheid, concentratie of veiligheid van je werknemers kan beïnvloeden, moet je preventief optreden.

 

Bespreek de maatregelen op de werf
Informeer je werknemers vóór de start van het werk over de afspraken. 
Bespreek minstens:

waar het drinkwater en de rustplaats zich bevinden;

wanneer extra pauzes worden genomen;

welke taken tijdens de warmste uren worden vermeden;

bij wie werknemers klachten kunnen melden;

wat ze moeten doen wanneer iemand tekenen van hittestress vertoont.

Let op signalen zoals hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, spierkrampen, verwardheid, ongewoon veel zweten of net stoppen met zweten. Laat een werknemer met klachten onmiddellijk stoppen, breng hem naar een koelere plaats en schakel medische hulp in wanneer de toestand ernstig is.

 

Bouwunie roept alle aannemers op om hun maatregelen tegen hitte onmiddellijk te controleren en waar nodig bij te sturen. Een fles water alleen volstaat niet: ook bescherming tegen de zon, aangepaste werktijden, rustmogelijkheden en een actuele risicoanalyse zijn essentieel.