Risicovolle bedingen in B2B-contracten: weet wat je tekent

Je krijgt als aannemer of onderaannemer een contractvoorstel van je opdrachtgever voorgelegd. De prijs klopt, de opdracht is duidelijk en je wil aan de slag. Toch loont het om ook de rest van het contract grondig te lezen. Tussen ondernemingen geldt immers een ruime contractuele vrijheid. Een streng of nadelig beding is daarom niet automatisch onwettig. Eens je tekent, zit je er in principe wel aan vast. Waar let je dus best op?

Grote contractuele vrijheid, maar niet onbeperkt

In een B2B-relatie kunnen ondernemingen veel afspraken zelf regelen. Denk aan uitvoeringstermijnen, aansprakelijkheid, boetes, waarborgen of de manier waarop geschillen worden opgelost. Die vrijheid is niet onbeperkt. Er gelden wel regels over onrechtmatige bedingen tussen ondernemingen. Een beding mag bijvoorbeeld geen kennelijk onevenwicht creëren tussen de rechten en plichten van partijen. Meer weten over deze regels en welke bedingen verboden kunnen zijn? Lees dan ons adviesartikel ‘B2B onrechtmatige bedingen’. 

Toch is een clausule die streng of financieel nadelig is niet automatisch onrechtmatig. Eens je tekent, ben je in principe gebonden door wat je hebt afgesproken. Kijk daarom vóór je tekent goed na welke risico’s je op jou neemt. 

 

Onderstaande checklist helpt je daarbij.

1. Weet je welke verplichtingen je overneemt?

Werk je als onderaannemer? Dan bevat je contract misschien een back-to-backclausule. De hoofdaannemer schuift daarmee bepaalde verplichtingen tegenover zijn opdrachtgever door naar jou.

Dat kan. Maar weet je ook wat je precies overneemt?

Heb je alle documenten ontvangen waarnaar je contract verwijst?
Heb je het hoofdcontract, lastenboek, de planning en technische voorschriften die op jou van toepassing zijn nagelezen?
Is duidelijk welk document voorrang krijgt als bepalingen elkaar tegenspreken?

Teken niet voor verplichtingen die je niet kent.

 

2. Is je prijs aanpasbaar en herzienbaar?

Kijk niet alleen naar het bedrag op je offerte. Ook de afspraken over mogelijke prijswijzigingen zijn belangrijk.

Is je prijs vast of kan hij worden herzien?
 Staat er een duidelijke prijsherzieningsclausule in het contract?
Is geregeld hoe wijzigingen en meerwerken worden verrekend?
Is duidelijk wat bijkomende prestaties betekenen voor je prijs en uitvoeringstermijn?

Wil je de prijs tijdens de werken kunnen aanpassen aan bepaalde kostenstijgingen van lonen of materiaalprijzen, dan moet een prijsherziening afgesproken worden want je hebt er niet automatisch recht op. Zeker bij langdurige opdrachten kan het ontbreken daarvan zwaar doorwegen.

 

3. Is de uitvoeringstermijn haalbaar?

Een uitvoeringstermijn van enkele weken lijkt misschien perfect haalbaar wanneer je het contract tekent. Maar wat als je niet tijdig kan starten omdat een andere aannemer vertraging heeft? Of omdat je opdrachtgever bepaalde informatie niet tijdig bezorgt?

Wanneer begint je uitvoeringstermijn precies te lopen, en is deze gesteld in werk- of in kalenderdagen?
 Wat als je niet tijdig kan starten door omstandigheden buiten jouw wil?
 Moet je een vertraging binnen een bepaalde termijn of op een bepaalde manier melden?

Als je niet tijdig kan starten door omstandigheden buiten jouw wil, of hinder ondervindt bij de vlotte doorgang van jouw werkzaamheden, meldt dat dan altijd schriftelijk aan je opdrachtgever.

 

4. Welke boetes riskeer je bij vertraging?

Lees samen met de uitvoeringstermijn ook altijd de boetebedingen.

Hoe hoog is de boete bij vertraging?
Is er een maximumbedrag?
Kunnen verschillende boetes (of straffen in geval van overheidsopdrachten) worden gecumuleerd?
Kan je opdrachtgever boven op de boete nog een bijkomende schadevergoeding vragen?
Is duidelijk wanneer de boete begint te lopen?

Een boete per kalenderdag lijkt misschien beperkt, maar kan bij een langere vertraging snel oplopen. De verschillende clausules samen bepalen uiteindelijk welk risico je werkelijk loopt.

 

5. Hoe zit het met inhoudingen en waarborgen?

Een opdrachtgever kan contractueel een deel van je facturen inhouden of een waarborg vragen. Ook dat is niet automatisch problematisch.

Voor je cashflow kan het wel een groot verschil maken. Let op met waarborgen ‘op eerste verzoek’. Ze betekenen wat hun naam zegt: de waarborg is opeisbaar op eenvoudig verzoek.

Hoeveel houdt je opdrachtgever in?
 Hoelang blijft die inhouding of waarborg lopen?
 Wanneer krijg je het bedrag terug, en wat zijn de vrijgave modaliteiten?
 Zijn daar nog bepaalde voorwaarden aan verbonden?

Bij een grote opdracht kan een inhouding van enkele procenten al snel om een aanzienlijk bedrag gaan. Overweeg daarom altijd een borgstelling via de Bouwunie borgstellingskas

 

6. Hoe ver gaat je aansprakelijkheid?

Ook aansprakelijkheidsclausules verdienen aandacht. Een contract kan bepalen voor welke schade je moet instaan en onder welke voorwaarden.

Waarvoor kan je aansprakelijk worden gesteld?
Is je aansprakelijkheid ergens beperkt of net uitgebreid?
Ben je ook aansprakelijk voor zaken waar je zelf weinig vat op hebt? 
Dekt je verzekering de risico’s die je volgens het contract op jou neemt?

Ga niet automatisch uit van wat volgens jou gebruikelijk is. Kijk naar wat daadwerkelijk in het contract staat en toets af bij je verzekeraar.

 

7. Geldt een niet-afwervingsbeding?

Een niet-afwervingsbeding kan je verbieden om personeel, klanten of onderaannemers van je contractspartner af te werven. Personeel in de bouwsector is schaars en gegeerd, en met een dergelijk beding wil men vermijden dat je dit afsnoept bij je contractspartner.

Op wie is het verbod van toepassing?
Hoelang geldt het?
Welke vergoeding of boete riskeer je als je het schendt?

 

8. Wat zegt de geschillenregeling? En wordt er gekozen voor een arbitragebeding? 

Met buitengerechtelijke geschillenbehandeling, zoals arbitrage, spreken partijen af om bepaalde geschillen via arbitrage op te lossen in plaats van voor de gewone rechtbank. Meer weten: lees hier dan verder.

 

Conclusie: Kijk naar het volledige contract

Sommige bepalingen lijken op het eerste gezicht weinig met de uitvoering van je werken te maken, maar kunnen achteraf wel belangrijk worden. Kijk daarom altijd naar het volledige contract en naar de samenhang tussen de verschillende bedingen. Een vaste prijs weegt zwaarder zonder prijsherziening. Een strakke uitvoeringstermijn wordt belangrijker wanneer er zware boetes aan gekoppeld zijn. En een back-to-backclausule kan verregaande gevolgen hebben wanneer je de documenten waarnaar ze verwijst niet hebt gelezen. Lees een B2B-contract daarom niet alleen met de vraag: “Mag dit?” Vraag je vooral af: “Wat betekent dit voor mij als er tijdens de uitvoering iets fout loopt?”

Twijfel je over een contract dat je opdrachtgever of hoofdaannemer je voorlegt? Vraag om advies bij de juridische adviseurs van Bouwunie.