De CO2-prestatieladder
De CO2-prestatieladder: wat is dat?
De CO2-prestatieladder is een certificeerbaar CO2-managementsysteem dat bedrijven en overheden kunnen gebruiken om hun broeikasgasemissies te beheren en te reduceren om zo een meer duurzame bedrijfsvoering te bevorderen. Het is vergelijkbaar met andere bekende managementsystemen zoals bv. ISO 9001 en is er op gericht om je bedrijfsprocessen te beheersen en te verbeteren.
De uiteindelijke doelstelling van dit specifieke systeem is om te weten wat de uitstoot van je bedrijf is en te bekijken hoe je die kan aanpakken zodat je op basis daarvan de klimaatimpact van je bedrijf kan reduceren.
Bij het opstellen van een prestatieladdercertificaat ga je daarom heel gedetailleerd in je bedrijf nakijken welke processen, materialen en vervoersmiddelen CO2-emissies uitstoten en hoe je die kan verminderen of vermijden. De materialen die je gebruikt, de verwarming van je bedrijfsgebouw, je machines en voertuigen, elk van die elementen wordt opgenomen in de berekening om het prestatieladdercertificaat op te stellen.
Meten = weten
Het hele certificeringsproces vraagt een investering in tijd, geld en middelen om door te lopen, maar de bedoeling is dat die investering zich op termijn terugverdient in lagere energiekosten en materiaalbesparing. Het doorlopen van dit proces geeft je immers heel wat inzicht in je bedrijfs- en verbruiksprocessen. Het zet je aan om bewuster om te gaan met energie, materiaal en mensen zodat je als bedrijf ook een belangrijke bijdrage kan leveren aan de reductie van de impact door je activiteiten.
Verschillende niveaus
De CO2-prestatieladder is een systeem dat, voorlopig, bestaat uit 5 niveaus. Daarbij is niveau 1 het laagste prestatieniveau en niveau 5 het hoogste.
Binnen de eerste 3 niveaus ga je als bedrijf enkel kijken naar de uitstoot van het eigen bedrijf en alle projecten die je zelf uitwerkt. Vanaf niveau 4 en 5 moet je bij de berekening ook rekening houden met de CO2-uitstoot in de keten en de sector.
Een bedrijf beslist zelf om te voldoen aan een bepaald niveau. Naast het niveau waarvoor je kiest, moet je ook voldoen aan alle onderliggende niveaus.
Vanaf 14 januari 2025 komt Handboek 4.0 uit en zullen er nog 3 niveaus overblijven. Dat brengt een aantal veranderingen in het certificatiesysteem met zich mee. In het nieuwe Handboek 4.0 ligt de nadruk op emissiereductie naar nul, toekomstgerichte doelen en bredere CO₂-bewustwording binnen organisaties. Er is een overgangsperiode van twee jaar voorzien om over te stappen. Lees hierover meer in ons artikel "De CO2-Prestatieladder versie 4.0".
De CO2-Prestatieladder volgens Handboek 4.0 bestaat uit 3 treden:
Op Trede 1 reduceren ondernemingen hun energiegebruik en CO2-uitstoot binnen de eigen onderneming en op projecten, op korte termijn.
Op Trede 2 reduceren ondernemingen hun energiegebruik en CO2-uitstoot binnen de eigen onderneming en de projecten, alsook in de hele toeleveringsketen, op middellange termijn.
Op Trede 3 reduceren ondernemingen hun energiegebruik en CO2-uitstoot binnen de eigen onderneming en de projecten, alsook in de hele toeleveringsketen op basis van een klimaattransitieplan dat toewerkt naar 0 uitstoot in 2050.
Bij de certificatie wordt er vanuit 4 verschillende invalshoeken naar je bedrijf gekeken.:
- A- Inzicht: Het bepalen van de energiestromen en de CO2-footprint;
- B- Reductie: het ontwikkelen van ambitieuze doelstellingen voor CO2-reductie;
- C- Transparantie: Structurele communicatie over het CO2-beleid;
- D- Participatie: Deelname aan initiatieven in de sector op het gebied van CO2-reductie.
Eenmaal je een certificaat hebt, zal je, om het te behouden, een jaarlijkse audit moeten laten uitvoeren door een onafhankelijke en geaccrediteerde Certificerende Instelling. Dit biedt de garantie dat je resultaten en het systeem in je organisatie ook werkelijk overeenstemmen met de vooropgestelde ambitie om de uitstoot te reduceren.
Voordeel?
Het hebben van een CO2-prestatieladdercertificaat zal bij, op dit moment nog voornamelijk openbare aanbestedingen, steeds vaker als een van de gunningsvoordelen worden toegepast. Dat betekent dat wie over een certificaat beschikt, naargelang het niveau, een fictieve korting krijgt op zijn offerte. De percentages van die korting kunnen verschillend zijn bij verschillende opdrachtgevers. Ze zullen in het aanbestedingsdossier duidelijk worden opgenomen.
Een bedrijf dat over een certificaat met een hoger niveau beschikt, zal een grotere korting genieten als een bedrijf met een certificaat van een lager niveau. Het kan bij gelijke prijs dus een voordeel opleveren, zolang de andere indieners geen, of een lager certificaat hebben. Het principe van de ladder is dat de inspanningen om de CO2-uitstoot in je bedrijf te verminderen, beloond worden met een concreet voordeel.
Het kan daarnaast ook voordelig zijn om er in de communicatie van je bedrijf mee uit te pakken dat je beschikt over dit certificaat. Het toont immers aan dat je werkt aan een duurzame bedrijfsvoering. Je kan aan (toekomstige) opdrachtgevers bewijzen dat je CO2-emissies vermindert of vermijdt en dat zal in de toekomst steeds vaker klanten overtuigen om voor jouw bedrijf te kiezen. Daarnaast zullen ook werknemers meer en meer voor een duurzame werkgever willen kiezen.
Ook in je (financiële) rapportering en relaties met o.a. bouwheren, collega’s aannemers, overheden en banken zal het steeds belangrijker worden om een goed overzicht te hebben over de verschillende duurzaamheidsparameters waar je in je bedrijf aandacht aan besteedt. Het hebben van een CO2-prestatieladdercertificaat zet je alvast op weg in de monitoring van heel wat van die parameters en geeft inzicht in hoe je jouw bedrijf verder duurzaam kan uitbouwen. De informatie in je CO2PL-certificaat kan je gebruiken bij het opmaken van een duurzaamheidsrapport van je bedrijf.
Duurzaamheidsrapportage: wat kmo's moeten weten | Bouwunie
Het belangrijkste voordeel is natuurlijk dat je ook daadwerkelijk energie en CO2 gaat reduceren en besparen waardoor je op termijn geld uitspaart.
Voor wie?
In principe kan elk bedrijf dat dit wenst het certificeringsproces doorlopen maar gezien de investering in tijd, geld en middelen, is het op dit moment vooral interessant voor wie inschrijft op openbare aanbestedingsdossiers waar je met een CO2-prestatieladdercertificaat een gunningsvoordeel kan bekomen. Een aantal openbare opdrachtgevers blijken, na een eerste reeks gunstig verlopen proefprojecten in België, immers steeds vaker het CO2-prestatieladdercertificaat op te nemen in hun openbare aanbestedingen. Er zijn ook op de private markt opdrachtgevers die het CO2-prestatieladdercertificaat als gunningscriterium gaan opnemen.
Uit de praktijk
Uit de ervaringen van enkele bouwbedrijven in België die het traject tot certificatie doorlopen hebben of er volop mee bezig zijn, blijkt dat het niet altijd even eenvoudig is om alle informatie te verzamelen die je nodig hebt om het certificeringsproces door te lopen. Dat komt omdat er vaak bijkomende data moet opgevraagd worden bij leveranciers. De informatie die je standaard uit je facturen van pakweg brandstof haalt, is niet altijd toereikend voor de berekening of vraagt soms bijkomende berekeningen.
Het kost dus best wat tijd om dit goed uit te werken, zeker als je voor een hoger niveau certificering gaat. Eenmaal de inzameling van data op punt staat, loopt het meestal wel vlot om de juiste informatie bij te houden ten behoeve van verdere rapportering. Vaak wordt er een consultant onder de arm genomen om het dossier op te volgen gezien de complexiteit. Eens op punt kan je bekijken of voor de verdere opvolging nog bijkomende hulp van een consultant nodig blijft.
Er is duidelijk een financiële kost verbonden aan het proces om het certificaat te bekomen. Dit gezien meestal een externe consultant wordt ingeschakeld. Maar ook de inzet van eigen personeel neemt heel wat tijd in beslag als men voor het eerst het certificaat opmaakt. Daarnaast dien je ook rekening te houden met eventuele administratieve, of IT-aanpassingen.
In België zijn er ondertussen al heel wat bedrijven met een CO2PL-certificaat. Een overzicht vind je op deze website.
Het certificeringssysteem wordt in België beheerd door de vzw BENOR, en dat in samenwerking met SKAO uit Nederland. BENOR is eigendom van het Bureau voor Normalisatie (NBN). Dat is een instelling van openbaar nut onder voogdij van de Federale Minister bevoegd voor Economie.
Hoe kan je in jouw bouwbedrijf de CO2-uitstoot verminderen?
Je kan verschillende initiatieven nemen om de CO₂-uitstoot van je bouwbedrijf te verminderen. We geven enkele voorbeelden:
- Gebruik circulaire bouwmaterialen zoals bv. circulair beton, herbruikbare bouwmaterialen, bio-based materialen, recycleerbare materialen, ...
- Gebruik elektrische machines, voertuigen en/of bouwmaterieel
- Opladen van machines met hernieuwbare (groene) stroom op de werf
- Overschakeling op alternatieve brandstoffen zoals HVO (Hydrotreated Vegetable Oil).
- Verminderen van stationair draaien van machines en/of voertuigen
- Investeren in waterstofprojecten en/of andere hernieuwbare energieoplossingen
- Initiatieven om de energie-efficiëntie te verbeteren zowel in de bedrijfsprocessen als op de werf zelf
Bouwunie heeft een werkgroep waarin leden ervaringen uitwisselen over de CO2-prestatieladder certificering en de toepassing bij aanbestedingen. Denk je dat dit interessant is voor jou, en wil je graag deelnemen aan de vergaderingen, neem dan contact op met onze adviseur Veerle Van Impe.
Hoe bereken je jouw scope 3-emissies?
Buildwise verzamelt alle info over het berekenen van je Scope 3-emissies op deze website: Scope 3-berekeningen maken in het kader van de CSRD en de CO₂-prestatieladder.
Investeringsaftrek of subsidies mogelijk?
Voor bepaalde investeringen die te maken hebben met verduurzamen van technieken of je wagenpark kan je de investeringsaftrek toepassen. Een VLAIO-adviseur maakt je graag wegwijs in wat voor jouw bedrijf mogelijk is.
Hier kan je advies aanvragen: Duurzaam ondernemen | VLAIO
Meer info op:
Investeringsaftrek | UNIZO
Investeringsaftrek | VLAIO
Verhoogde investeringsaftrek voor investeringen in hernieuwbare energie, energiebesparing of met een gunstige impact op het klimaat | Vlaanderen.be
Zonnekaart: ontdek welk potentieel het dak van jouw KMO-bedrijfsgebouw heeft voor de plaatsing van zonnepanelen of een zonneboiler
Overzicht van alle mogelijke subsidies en financieringen op deze website van VLAIO: Subsidies & financiering
CO₂ Performance Ladder Europe | Public Buyers Community : EU-platform waar publieke overheden hun ervaringen mbt CO2PL delen.
Hoe over jouw duurzame inspanningen communiceren?
Je inspanningen om de CO2-uitstoot van je activiteiten te verminderen, kan je natuurlijk altijd in de verf zetten in een duurzaamheidsrapport over je bedrijf. Wat duurzaamheidsrapportage inhoudt lees je hier.
Hier vind je dan weer meer info over hoe je het verhaal over al je inspanningen rond duurzaamheid in je communicatie kan opnemen.
Werkgroep CO2PL
Bouwunie heeft een werkgroep CO2PL waarin bouwbedrijven die al een CO2PL-certificaat hebben of het behalen ervan ambiëren, samen komen om ervaringen uit te wisselen, pijnpunten aan te geven of vragen te stellen. In deze werkgroep kunnen bedrijven hun initiatieven rond CO2-emissiereductie communiceren. Participatie in eventuele gezamenlijke initiatieven kan starten vanuit deze werkgroep. In de werkgroep wordt er verslag gegeven van de bijeenkomsten van het TAC CO2PL (Technische Advies Commissie binnen BENOR) en nieuws vanuit SKAO met betrekking tot het CO2-prestatieladdercertificaat. Ook andere initiatieven of informatie die jou kan helpen in je inspanningen voor CO2-emissiereductie komen aan bod. De werkgroep komt 2 keer per jaar samen via Teams.
Wil je graag aansluiten bij deze werkgroep? Contacteer dan vincent.decruyenaere@bouwunie.be of veerle.vanimpe@bouwunie.be.
Herbekijk ons webinar over de CO2-Prestatieladder
In dit webinar over het CO2-prestatieladdercertificaat leggen Tonnie Boom van SGS en Veerle Van Impe van Bouwunie uit hoe je het certificaat bekomt, op welke manier CO2-emissies worden berekend en hoe het laddersysteem van het certificaat is opgebouwd. Je verneemt ook wanneer het voor jouw bedrijf interessant kan zijn om dit certificaat te behalen.
Stel je vraag aan
