Nieuw in 2026
Gepubliceerd op: 05/01/2026Een nieuw jaar brengt nieuwe wetten en regels. De Bouwunie-adviseurs bundelden de belangrijkste wijzigingen voor de bouw. Nog niet alle nieuwigheden zijn al definitief. We passen dit overzicht aan naargelang meer info volgt.
Interesse in algemene ondernemerszaken? Neem dan zeker ook een kijkje op de website van UNIZO.
Spring meteen naar
1. Bouwen en verbouwen
Herinvoering verlaagd btw-tarief voor warmtepompen
De federale overheid kondigde aan dat het 6%-btw-tarief voor de levering met plaatsing van warmtepompen in woningen wordt heringevoerd voor facturen vanaf 1 januari 2026 en dit voor een periode van 5 jaar (dus tot en met 31/12/2030). Hybride warmtepompsystemen komen niet in aanmerking voor dit tarief. Info
Wijzigingen Mijn VerbouwPremie vanaf 1 maart 2026
Vanaf 1 maart 2026 wordt de Mijn VerbouwPremie hervormd. De hervorming heeft vooral impact op eigenaar-bewoners uit de twee hoogste inkomenscategorieën (inkomenscategorie 1 en 2); ze heeft ook impact op andere investeerders in woningen. Vanaf dan worden ook de premies voor niet-woongebouwen (bedrijfspanden en kantoren) beëindigd. De huidige voorwaarden voor premie-aanvragen blijven geldig tot 28 februari 2026.
Voor meer gedetailleerde informatie of om na te gaan of je aan de voorwaarden voldoet, kan je de simulator van Mijn VerbouwPremie raadplegen.
Warmtepomppremie blijft bestaan, maar wordt lager
Ook de hogere inkomens behouden een premie voor warmtepompen, al wordt het bedrag verminderd. Voor doelgroep 1 bedraagt de premie vanaf 2026 nog 1.500 euro voor een lucht-waterwarmtepomp, 800 euro voor een hybride warmtepomp en 450 euro voor een warmtepompboiler. Info
Einde van de EPC-labelpremie
De EPC-labelpremie stimuleerde ingrijpende energetische renovaties. Eigenaars van een woning of appartement met energielabel E of F konden, als de renovatie het label minstens naar C of B optilt, tot 7.000 euro steun krijgen. Deze premie wordt geschrapt vanaf 2026. Er is een overgangsregeling tot 30 juni 2026. Wie zijn aanvraag in het oude systeem voor 1 januari 2025 indiende, heeft tot 2030 om de werken af te ronden. Meer details
Renovatieplicht: van vijf naar zes jaar
De renovatieplicht voor woningen met een E- of F-label blijft bestaan; enkel de termijn verandert: binnen zes jaar moet het label minstens naar D worden opgewaardeerd. Info
Meer steun via renteloze renovatieleningen
Om renovaties financieel haalbaarder te maken, voorziet Vlaanderen tot 1,5 miljard euro extra budget voor (bijna) renteloze leningen. Als eigenaar kan je zo tot 60.000 euro lenen bij de overheid met een korting tot 5 procentpunt op de rente, afhankelijk van je inkomen. Voor de laagste inkomens betekent dit een volledig renteloze lening.
Gratis renovatiebegeleiding via Energiehuizen
Wie renoveert, kan terecht bij de Energiehuizen voor gratis advies en begeleiding via het programma Mijn VerbouwBegeleiding. De laagste inkomens krijgen voortaan meer trajecten om hun renovatie stap voor stap te plannen en premies correct aan te vragen. Info
Vlaamse sloop- en heropbouwpremie verdwijnt
De Vlaamse sloop- en heropbouwpremie van maximaal 10.000 euro wordt afgeschaft omwille van de definitieve btw-verlaging naar 6%. Dit geldt voor omgevingsvergunningen die vanaf 1/1/2026 worden goedgekeurd. De premie kan nog aangevraagd worden binnen de 3 maanden na de goedgekeurde omgevingsvergunning (en uiterlijk op 31/3/2026). Info
2. Woningen en gebouwen
Verplicht systeem voor gebouwautomatisering en controle voor bepaalde niet-residentiële gebouwen
Niet-residentiële gebouwen met verwarmings- en/of koelsystemen met nominaal vermogen van meer dan 290 kW moeten tegen 31 december 2025 over een gebouwautomatisering- en controlesysteem (BACS) beschikken. De verplichting geldt voor nieuwe en bestaande niet-residentiële gebouwen. Meer info
EPC niet-residentieel verplicht
Vanaf 1 januari 2026 moet elke grote niet-residentiële gebouweenheid met een bruikbare vloeroppervlakte kleiner dan 1.000 m² over een EPC NR beschikken, ongeacht verkoop (en andere overdrachten) of verhuur.
Via de EPC-wegwijzer kan je nagaan of je een EPC nodig hebt.
Wijzigingen aan EPC Bouw en EPB-formulieren
Vanaf 1 januari 2026 worden enkele wijzigingen doorgevoerd aan het EPC Bouw en de andere EPB-formulieren. Deze aanpassingen verbeteren de nauwkeurigheid en volledigheid van de formulieren, en sluiten aan bij de evoluties in de regelgeving.
Een belangrijke nieuwigheid is de indicatieve berekening van het verwarmingsvermogen. Op de startverklaring en het EPC Bouw van elke nieuwe of ingrijpend energetisch gerenoveerde woning verschijnt vanaf 1 januari 2026 een vereenvoudigde warmteverliesberekening voor het beschermd volume van de EPB-eenheid. Deze berekening helpt om het benodigde vermogen van de warmteopwekker (bijvoorbeeld een warmtepomp) te bepalen. Meer informatie over deze indicatieve berekening van het verwarmingsvermogen
3. Ondernemen
Gestructureerde elektronische facturatie verplicht
Vanaf 1 januari 2026 moeten alle Belgische btw-plichtige bedrijven hun facturen elektronisch en gestructureerd versturen via het beveiligde Peppol-netwerk. Een factuur in Word- of pdf-formaat volstaat dus niet meer.
Die verplichting geldt enkel voor facturatie tussen ondernemingen, niet voor facturen aan particulieren.
Nieuwe drempels in overheidsopdrachten voor de periode 2026-2027
De EU-drempels overheidsopdrachten worden om de twee jaar aangepast.
Voor nieuwe gepubliceerde of uitgeschreven overheidsopdrachten vanaf 1 januari 2026 gelden deze drempels:
- Klassieke opdrachten
- werken : € 5.404.000 (excl. btw) i.p.v. € 5.538.000
- leveringen en diensten door centrale overheid : € 140.000 (excl. btw) i.p.v. € 143.000
- leveringen en diensten door regionale of lokale overheid : € 216.000 (excl. btw) i.p.v. € 221.000
- Speciale sectoren
- werken : € 5.404.000 (excl. btw) i.p.v. € 5.538.000
- leveringen en diensten : € 432.000 (excl. btw) i.p.v. € 443.000
- Concessies
- € 5.404.000 (excl. btw) i.p.v. € 5.538.000
Strijd tegen sociale fraude
Zorgvuldigheidsplicht (derdelanders)
Aannemers en professionele opdrachtgevers worden, in het kader van de strijd tegen illegale tewerkstelling, voortaan verplicht om bepaalde documenten en gegevens op te vragen bij hun onderaannemers. Deze zorgvuldigheidsplicht wordt in eerste instantie beperkt tot enkele risicosectoren zoals de bouw. Meer info
Inhoudingsplicht sociale bijdragen zelfstandigen
In de loop van 2026 breidt de inhoudingsplicht uit voor de bouw- en schoonmaaksector. Naast de bestaande inhoudingsplicht voor fiscale schulden en RSZ-schulden, komt er ook een inhoudingsplicht voor onbetaalde sociale bijdragen van zelfstandige (onder)aannemers.
De exacte invoeringsdatum is nog onbekend
Nieuwe asbestregels
De nieuwe asbestregels zorgen voor strengere technische, administratieve en opleidingsvereisten voor aannemers en zelfstandigen.
- Lagere blootstellingsgrenswaarden en strengere meetmethodes, inclusief stapsgewijze toepassing van elektronenmicroscopie.
- De methode van de “Eenvoudige Handelingen” blijft bestaan, maar wordt strenger gereguleerd. Voortaan is een (online) aanmelding op een lijst van erkende ondernemingen (bij de FOD WASO) verplicht.
- Ook voor kwalificaties van werknemers, opleidingscentra en asbestinventariseerders komen er zwaardere inhoudelijke eisen. De jaarlijkse opleidingsfrequentie blijft echter behouden.
- Technisch zal er anders gewerkt moeten worden, bijvoorbeeld door het gebruik van ademhalingsapparatuur in plaats van FFP3-maskers.
- Bij inspecties moet je een referentieel van documenten, meetgegevens en werkplannen beschikbaar kunnen houden.
- Zelfstandigen vallen ook onder de erkennings- en opleidingsverplichtingen als ze gelijktijdig of voorafgaandelijk werken op werven waar personeel van een andere werkgever tewerkgesteld is.
- Onderaanneming blijft mogelijk. Er moet aandacht zijn voor duurzame samenwerking.
Op 10 februari organiseert Bouwunie een webinar over de nieuwe regelgeving rond asbest. Schrijf je nu in!
Ondernemingen betalen vanaf 2026 per kilo restafval
Vanaf 1 januari 2026 zullen de afvalinzamelaars (containerfirma’s) in Vlaanderen verplicht zijn om de inzameling van bedrijfsrestafval te factureren op basis van het werkelijk aangeboden gewicht. Info
Nieuwe lijst met knelpuntberoepen voor economische migratie
De lijst van middengeschoolde knelpuntberoepen waarvoor een verkorte toelatingsprocedure (arbeids- en verblijfsvergunning) mogelijk is, wijzigt.
Op de nieuwe lijst zijn 10 functies verdwenen, waaronder vrachtwagenchauffeur, sanitair-installateur, vloer-/tegelzetter en plaatser van vloer- en wandbekleding. Tegelijkertijd komen er wel bouwberoepen bij op de lijst, zoals asbestverwijderaar en machinist/bestuurder van beton- en asfalteringsmachines.
Typische bouwberoepen zoals metselaar en dakwerker blijven op de lijst.
Klik hier voor de nieuwe lijst
Traject Terug Naar Werk voor zelfstandigen
Voortaan bestaat de mogelijkheid om rechtstreeks contact te nemen met de bevoegde regionale of gemeenschapsdiensten voor re-integratie.
4. Personeelszaken
Beperking opzegtermijnen
De proefperiode wordt weer ingevoerd: tijdens de eerste zes maanden van een arbeidsovereenkomst die vanaf 1 januari 2026 is ingegaan, is de opzeggingstermijn slechts 1 week.
Contracten die ingaan vanaf 1 januari 2026 hebben een maximale opzeggingstermijn van 52 weken.
Flexijobs in alle sectoren
De invoering van flexijobs in de bouw is momenteel nog onderdeel van gesprek in het sectoraal overleg. Meer info volgt. Dit zou ten vroegste mogelijk zijn vanaf 01/04/2026.
Vrijwillige overuren
Vanaf 1 april 2026 zijn 240 overuren zonder toeslag, vrij van sociale en fiscale lasten (zoals de relance-overuren vandaag), mogelijk.
Dankzij Bouwunie komt er een overgangsregeling: het bestaande gunstregime van de relance-overuren (dat normaliter afliep eind 2025) wordt verlengd tot eind maart, met een maximum van 120 uur per werknemer. Bij de start van het nieuwe systeem zullen in april de al gebruikte overuren voor 2026 worden afgetrokken van het jaartotaal van 240 uur in het nieuwe systeem.
Het typische overurenstelsel voor de bouw, KB 213, blijft ongewijzigd en kan ook verder worden toepast (d.i. wettelijke verankering van 180 fiscaal vriendelijke overuren waaraan een toeslag is gekoppeld).
Indexbeperking
Er komt een zogenaamde 'centenindex' voor lonen vanaf 4.000 euro bruto. Hoe dit concreet in zijn werk zal gaan, moet nog uitgewerkt worden. Er moet o.a. een antwoord komen op de vraag naar de impact op lonen die per kwartaal worden geïndexeerd.
Loontransparantie vanaf juni 2026
- Toegang tot informatie: Werkzoekenden moeten vóór het eerste gesprek of in de vacaturetekst info krijgen over het startsalaris of de relevante loonschaal. De werkgever mag niet vragen naar het vorige salaris van een kandidaat.
Medewerkers mogen vragen naar:- gemiddelde lonen van collega’s in gelijkwaardige functies;
- de objectieve, genderneutrale criteria die worden gebruikt voor loonbepaling.
- Jaarlijkse rapportering: bedrijven met meer dan 250 werknemers moeten in 2027 een loonkloofrapportering maken over de lonen in 2026.
Versoepeling op vlak van uurrooster in arbeidsreglementen
Vandaag is een afzonderlijke opname van alle toepasselijke uurroosters in het arbeidsreglement verplicht. Vanaf 2026 heeft de werkgever de keuze om ofwel alle uurroosters in het reglement op te nemen, ofwel een kader voor de arbeidstijd vast te stellen (d.i. = tijdvakken waarbinnen “normaal gesproken” gewerkt wordt; nuance: geen hypothetische tijdsvakken zoals 7/7, of 24/24). Dit kader bevat dagen met mogelijke arbeidsprestaties, tijdvak, minimale en maximale dagelijkse arbeidsduur, en maximale wekelijkse arbeidsduur.
Re-integratie van langdurig zieke werknemers
Een werkgever heeft volgende verplichtingen i.k.v. de re-integratie van langdurig zieke werknemers:
- Meld elke werknemer die vier weken of langer arbeidsongeschikt is aan je externe dienst voor preventie en bescherming.
- Maak een re-integratiebeleid op. Je zal hierbij moeten nadenken over de mogelijkheden voor aangepast of ander werk bij uitval van je werknemers. Leg ook vast wie binnen je bedrijf contact opneemt met de afwezige werknemer, hoe vaak dat gebeurt en op welke manier.
- Je kan vanaf dag 1 (met akkoord van je werknemer) een re-integratietraject of werkhervattingsplan opstarten; na 8 weken ben je verplicht via de arbeidsarts het arbeidspotentieel te laten inschatten en uiterlijk binnen 6 maanden een formeel traject te starten als er mogelijkheden zijn. Bespreek samen met de werknemer welke taken en tijdelijke regime mogelijk zijn, en stem af op wat hij of zij aankan.
- Documenteer ook alle voorgaande stapjes.
Hervorming IBO
De Individuele Beroepsopleiding (IBO) wordt hervormd vanaf januari 2026. Het nieuwe systeem voorziet onder meer in een aangepaste premieberekening en een rechtstreekse maandelijkse betaling van de premie en vergoedingen aan de cursist.
De IBO-premie wordt berekend volgens een nieuwe rekensleutel die aansluit bij het loon na aanwerving. De werkgever betaalt die premie nu rechtstreeks aan de cursist; bij IBO-plus blijft VDAB de premie betalen.
Aan de duurtijd (tot maximum 6 maanden) en verplichte aanwerving verandert er niets. Er moet ook een mentor aangesteld worden, maar zonder de verplichting om een mentoropleiding te volgen.
Er komt een expliciete rol voor IBO-plus in re-integratie van langdurig zieken. VDAB investeert hierbij extra in opleiding en begeleiding.
Studentenwerk mogelijk vanaf 15 jaar
Een nog voltijds leerplichtige jongere kan nu al vanaf 15 jaar een vakantiejob doen. Voorheen was dit enkel mogelijk als op die leeftijd de eerste twee leerjaren van het secundair onderwijs succesvol waren afgerond. Het is nog niet volledig duidelijk welke taken hij of zij mag uitvoeren: het zou enkel gaan om lichte arbeid bij niet-industrieel werk, maar dit moet nog verder worden omschreven in een Koninklijk Besluit. Hou ook rekening met extra beschermingsmaatregelen rond arbeidsduur, overwerk, nachtarbeid, pauzes en rust.
In onze memo kan je al nagaan wat de verboden werkzaamheden zijn voor jongeren beneden de 18 jaar. Wat jongeren tijdens hun schoolstage doen is dus niet automatisch mogelijk bij vakantiewerk.
Opletten dus wanneer en waarvoor je een jongere inzet, want de gevolgen van inbreuken zijn niet min.
Federal Learning Account (FLA) definitief afgeschaft
Na meer dan anderhalf jaar aandringen door Bouwunie en UNIZO heeft de federale regering beslist om de Federal Learning Account (FLA) definitief stop te zetten. Vanaf 1 januari 2026 wordt het systeem afgeschaft.
Algemene ondernemerszaken die wijzigen in 2026
Op de website van UNIZO vind je een overzicht van de belangrijkste zaken die je als ondernemer moet weten voor het nieuwe jaar.
Meld je aan voor onze webinars
Wil je meer weten over de belangrijkste nieuwe wijzigingen voor dit jaar?
Tijdens onze interactieve webinars lichten we de updates toe en krijg je de kans om jouw vragen te stellen. Wij zorgen voor de antwoorden!
Schrijf je nu in voor
