Bouwbarometer 2026-Q3

Activiteit houdt stand, maar werkvoorraad blijft een aandachtspunt

De vraag naar bouw- en verbouwprojecten is licht verbeterd tegenover het tweede kwartaal. Ruim de helft van de bouwondernemers (53%) is tevreden over de vraag naar zijn diensten. Eén op vijf is daarentegen ontevreden. 

De evolutie van de werkvoorraad stemt minder positief. In het derde kwartaal heeft 50% van de aannemers minder dan drie maanden werk in portefeuille, tegenover 37% in het tweede kwartaal en 41% in het eerste kwartaal. Tegelijk beschikt 16% van de ondernemingen over meer dan zes maanden werkvoorraad, tegenover 20% in het tweede kwartaal en 15% in het eerste kwartaal. 

Hogere kosten bemoeilijken winstgevende prijszetting 

De rentabiliteit liet in het vorige kwartaal voor het eerst sinds geruime tijd een duidelijke verbetering zien. Vandaag is 38% van de bouwondernemers tevreden over de winstgevendheid van hun bedrijf, terwijl 26% ontevreden is. Dat is een lichte achteruitgang tegenover het vorige kwartaal, maar nog altijd een beter resultaat dan in het eerste kwartaal, toen een derde van de ondernemers ontevreden was over de rentabiliteit.

Het aantal laattijdige betalingen blijft een aandachtspunt. Bij 8% van de bouwondernemingen worden veel facturen te laat betaald. Bij 62% gaat het om een beperkt deel van de facturen. Slechts 15% geeft aan alle facturen correct op tijd betaald te krijgen.

Vooral het vermogen om kosten door te rekenen baart zorgen. Nog maar 51% van de bouwbedrijven geeft aan met winstgevende prijzen te werken. 44% draait break-even en 5% werkt verlieslatend.

In het vorige kwartaal kon nog 63% van de bedrijven winstgevende prijzen aanrekenen. 

De aanhoudende geopolitieke spanningen, met het conflict in het Midden-Oosten en de oorlog in Oekraïne, doen de prijzen stijgen. Vooral hogere olieprijzen vertalen zich in duurdere energie en transport. Ook heel wat bouwmaterialen en grondstoffen zijn de voorbije periode duurder geworden. Door de loonindexering zullen ook de loonkosten de komende periode stijgen.

Die kostenstijgingen zijn nog niet volledig zichtbaar in de algemene beoordeling van de rentabiliteit, maar de terugval van het aantal bedrijven dat winstgevende prijzen kan hanteren, is een duidelijk waarschuwingssignaal. Als de kosten verder stijgen en bouwbedrijven die stijgingen niet kunnen doorrekenen aan hun klanten, zal de winstgevendheid verder afnemen.

Ondernemers blijven somber over de economie

Het vertrouwen in de economische omgeving was al beperkt en zakt verder weg. Bijna de helft van de ondernemers (48%) is ontevreden over de economische situatie binnen de bouwsector. Slechts 14% is daar tevreden over.

Ook de verwachtingen voor de komende maanden zijn weinig rooskleurig. 58% van de bouwondernemers verwacht een negatieve economische evolutie. Het aandeel ondernemers dat een verbetering verwacht, daalt van 10% naar amper 5%.

De bouwondernemers maken zich zorgen over de investeringsbereidheid van gezinnen en bedrijven en over de algemene economische vooruitzichten. Ook de moeilijke begrotingsonderhandelingen versterken de onzekerheid over het economische beleid.

Financiële ruimte voor investeringen blijft beperkt

De financiële weerbaarheid van bouwbedrijven verslechtert licht. Bijna de helft van de ondernemingen (46%) verwacht de komende maanden zonder problemen aan al haar financiële verplichtingen te kunnen voldoen. Dat aandeel blijft onveranderd tegenover het vorige kwartaal. Tegelijk stijgt het aandeel ondernemers dat financiële moeilijkheden verwacht van 14% naar 22%.

Ook de investeringscapaciteit blijft een belangrijk knelpunt. Twee op de vijf bouwbedrijven (39%) verwachten onvoldoende financiële ruimte te hebben voor nieuwe investeringen. Slechts 29% denkt wel voldoende investeringscapaciteit te hebben.

Dat is zorgwekkend, want investeringen zijn noodzakelijk om de productiviteit te verhogen, nieuwe technologieën te implementeren en de concurrentiepositie te versterken. Wanneer de marges onder druk staan en de financiële onzekerheid toeneemt, dreigen net die noodzakelijke investeringen uitgesteld te worden.

Werkgelegenheid blijft onder druk

De vooruitzichten voor de werkgelegenheid in de bouw blijven voorzichtig. Hoewel 78% van de ondernemingen verwacht het personeelsbestand de komende maanden ongewijzigd te houden, voorziet 7% een uitbreiding. 15% houdt rekening met een afname van het aantal medewerkers.

De inschatting van de eigen concurrentiekracht blijft relatief stabiel. 15% van de bouwondernemers beschouwt zijn concurrentiepositie als zwak, tegenover 22% die zichzelf sterk gepositioneerd vindt.

Bouwsector heeft nood aan beter economisch klimaat

De Bouwbarometer van het derde kwartaal toont aan dat de hoopgevende signalen van midden 2026 weer weg zijn. Hoewel de bouwactiviteit voorlopig standhoudt, nemen de onzekerheid en de kosten toe. Minder bedrijven kunnen winstgevende prijzen hanteren, terwijl hun investeringsruimte beperkt blijft en het pessimisme over de economie toeneemt. 

Voor bouwondernemers wordt het daardoor moeilijker om rendabel te werken én tegelijk te investeren in innovatie, productiviteit en concurrentiekracht. Een stabiel economisch klimaat en voldoende ruimte om kostenstijgingen door te rekenen blijven essentieel om de veerkracht en toekomstgerichtheid van de bouwbedrijven te vrijwaren.