Bouwbarometer 2025-Q1

Lager werkvolume en magere orderboekjes

De malaise vertaalt zich in een duidelijk gedaald werkvolume. Slechts 18% van de bouwbedrijven geeft aan momenteel meer werk te hebben dan eind 2024. Daartegenover staat dat 34% aangeeft minder werk te hebben. De verwachtingen voor de komende drie maanden zijn al even somber: slechts 14% verwacht een stijging van het werkvolume, terwijl 28% een verdere daling vreest.

Ook de orderportefeuilles geven weinig reden tot optimisme. Bij 41% van de bedrijven is het orderboekje voor minder dan drie maanden gevuld. Nog eens 40% heeft werk voor drie tot zes maanden. Slechts 11% beschikt over opdrachten voor zes tot negen maanden en amper 8% kan rekenen op een werkvoorraad voor langer dan negen maanden. Dit bevestigt de zorgwekkende situatie waarin veel bouwbedrijven zich bevinden: weinig werk op korte termijn en onzekerheid op de langere termijn.

Aanhoudende terugval in woningbouw

De structurele problemen in de woningbouw blijven een grote bezorgdheid. In 2024 werden in Vlaanderen 32.137 vergunningen afgeleverd voor nieuwbouwwoningen, wat neerkomt op een daling van 12,5% ten opzichte van 2023. Vooral de bouw van gezinswoningen kreeg een klap, met 14.019 vergunde huizen (-16,3%), terwijl ook het aantal vergunde appartementen daalde tot 18.118 (-9,3%).

Deze cijfers liggen ver onder het gemiddelde van de voorbije jaren en tonen aan dat kandidaat-bouwers het steeds moeilijker hebben om hun bouwplannen te realiseren. De combinatie van hoge grondprijzen, rentevoeten en bouwkosten, en onzekerheid over fiscale regelgeving weegt zwaar door. Wat dit laatste betreft: de beslissing van de regering om vanaf 1 juli het verlaagd btw-tarief op sloop en heropbouw ook bij verkoop permanent te maken, zou een positief effect moeten hebben op dit soort bouwprojecten. Tegelijkertijd blijft de nood aan kwalitatieve, betaalbare woningen hoog, wat de discrepantie op de woningmarkt des te schrijnender maakt.

Personeelsbestand blijft stabiel

Ondanks de economische uitdagingen blijft het personeelsbestand in de sector grotendeels stabiel. 14% van de bouwbedrijven verwacht bijkomende mensen aan te werven, terwijl eenzelfde aandeel (14%) aangeeft mensen te zullen ontslaan. Dit duidt op een status quo in de werkgelegenheid, al blijft het de vraag of deze situatie houdbaar is wanneer het werkvolume niet verbetert.

Druk op winstgevendheid blijft aanhouden

De winstgevendheid van bouwbedrijven blijft een van de grootste zorgen. In het voorbije kwartaal zag 14% van de bedrijven zijn rentabiliteit verbeteren, terwijl 36% een verslechtering noteerde. Ook de verwachtingen voor het volgende kwartaal zijn niet rooskleurig: 22% hoopt op beterschap, maar 31% verwacht een verdere achteruitgang.

De onderliggende oorzaak blijft dezelfde: hoge loonkosten en bouwproductenprijzen, inflatie en een stijgend aantal laattijdige betalingen. Maar liefst 34% van de bedrijven zegt vaker geconfronteerd te worden met klanten die hun facturen te laat betalen. Dit alles zorgt ervoor dat maar 49% van de bedrijven winstgevend prijzen hanteert, 46% draait break-even en 5% rapporteert verlies.

Pessimisme overheerst

Het algemene vertrouwen van de bouwondernemers in de economische situatie is laag. Slechts 6% is uitgesproken tevreden over de economische toestand, terwijl 58% zich uitgesproken ontevreden toont.

Ook de tevredenheid over de eigen bedrijfsomstandigheden staat onder druk. 36% van de bedrijven zegt tevreden te zijn met hun huidige situatie, terwijl 34% ontevreden is. Dat is een verslechtering ten opzichte van vorige kwartalen, waarin het aandeel ontevredenen telkens onder de 30% bleef.