Wat betekent "risico-analyse"?

Laatst bijgewerkt: 04/03/2026

Het opstellen van een risicoanalyse op maat van het bedrijf is verplicht volgens welzijnswetgeving en maakt ook deel uit van de regelgeving rond tijdelijke of mobiele bouwplaatsen (veiligheidscoördinatie). Hier kan je inspiratie halen.

Werkgevers moeten een risicoanalyse uitvoeren volgens Boek I, Titel 2 van de Codex Welzijn op het Werk in het kader van een dynamisch risicobeheersingssysteem.

De risicoanalyse moet gebeuren op verschillende niveaus:

  • de organisatie als geheel,
  • elke groep van werkposten of functies
  • op het niveau van de taken van de individuele werknemer 


De elementen die in een risicoanalyse terugkomen zijn steeds de volgende:

  • de verschillende activiteiten in deelactiviteiten opsplitsen (‘taakanalyse’);
  • per deelactiviteit de mogelijke risico’s (“wat kan er allemaal mislopen?) inventariseren. Er moet nagegaan worden welke de mogelijke risico’s zijn voor de mens (werknemers, voorbijgangers,…), uitrusting (machines, toestellen,…), de omgeving (lawaai, weersomstandigheden,…) en producten;
  • de risico’s moeten geëvalueerd worden. Hoe ernstiger het risico, hoe sneller de nodige acties moeten ondernomen worden. Deze evaluatie kan op verschillende manieren gebeuren (bv. Kinney-methode);
  • bij elk risico moeten mogelijke preventiemaatregelen opgesomd worden waarbij de volgende, wettelijk bepaalde hiërarchie, moet gevolgd worden: eerst maatregelen die erop gericht zijn het risico te elimineren, vervolgens maatregelen om het risico te beperken of om de mogelijke schade tot een minimum te beperken.

    Preventiehiërarchie en evaluatie

  • risico vermijden
  • risico’s bestrijden bij de bron
  • collectieve maatregelen
  • persoonlijke beschermingsmiddelen


Risico-evaluatie mag is geen éénmalig oefening. Ze maakt deel uit van een dynamisch risicobeheersingssysteem dat opnieuw moet gebeuren telkens een verandering op de werkplek wordt ingevoerd, waardoor het (de) risico(’s) kan (kunnen) veranderen. Bijzondere momenten waarop in ieder geval een risico-evaluatie moet gebeuren, zijn:

  • bij de invoering van nieuwe processen;
  • bij de ingebruikname van nieuwe uitrusting of materialen (arbeidsmiddelen en producten);
  • bij de veranderingen in de organisatie van het werk (procedures en werkmethoden);
  • bij de invoering van nieuwe werksituaties, zoals nieuwe werkplaatsen of andere gebouwen;
  • bij de tewerkstelling van nieuwe werknemers;
  • telkens wanneer een ongeval of een bijna-ongeval gebeurd is.

Bij een mogelijke controle door de Dienst Toezicht Welzijn op het werk kan gevraagd worden om die schriftelijke risicoanalyse voor te leggen.
      

OiRA


Eind 2015 lanceerden de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD WASO) en het Belgische Focal Point van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) het risicoanalyse-instrument OiRA voor de bouwsector.

Deze online tool geeft kleine bouwondernemingen de mogelijkheid om de risico’s inzake welzijn op het werk (o.a. veiligheid en gezondheid) te beoordelen waarmee zijzelf en hun personeelsleden geconfronteerd worden. 

Na het doorlopen van de activiteiten van het bedrijf en de eraan verbonden risico’s, stelt de tool een document met concrete actiepunten op die u als werkgever kunt aanwenden voor de preventiemaatregelen om de risico’s binnen uw bedrijf uit te schakelen of te verminderen.

Het hulpmiddel is gratis online beschikbaar als u zich eerst laat registreren op de website OiRA Bouw of OiRA Hout

OiRA Bouw kwam tot stand door een intensieve samenwerking tussen de werkgevers- en werknemersorganisaties van de bouwsector (waaronder Bouwunie), Constructiv, Prevent en de FOD WASO.

Bouwunie-leden kunnen voor meer info terecht bij Luc Proesmans, adviseur sociale zaken en veiligheid.