Omgevingsvergunning

Sinds 23 februari 2017 integreert de omgevingsvergunning de vroegere stedenbouwkundige vergunning en milieuvergunning tot één unieke vergunning. Aanvragen, zoals deze met verplichte medewerking van een architect, moeten sinds die datum digitaal worden ingediend via het omgevingsloket.

Waar tot voor kort een dossier vergunningsplichtig, meldingsplichtig of vrijgesteld was, werd de procedure in 2025 een eerste keer vereenvoudigd. Vanaf 1 maart 2026 is er een bijkomende aanpassing in het Vrijstellingenbesluit en meldingsbesluit. Voor een aantal stedenbouwkundige ingrepen zal voortaan wel of niet een omgevingsvergunning nodig zijn. De meldingsplicht valt weg voor alle stedenbouwkundige handelingen met uitzondering van de tijdelijke (collectieve) opvang van asielzoekers in verplaatsbare units of woningen. De meldingsplicht voor zorgwonen blijft onveranderd.

Dat betekent dat bepaalde kleine verbouwingen, gevelwerken (zonder uitbreiding), binnenverbouwingen, plaatsing van zonnepanelen op gevels/balkons, kleine constructies op landbouwgrond, kleine waterzuiverings- of vergistingsinstallaties, aanleg van wadi's … onder de vrijstelling kunnen vallen.

Op Omgevingsvergunningen, meldingen en vrijstellingen | Vlaanderen.be vind je meer info over de procedures van de omgevingsvergunning. Je leest er alle praktische informatie over wanneer je wel of niet een omgevingsvergunning moet aanvragen. Daarnaast vind je er ook informatie over wat de looptijd van de procedures is en hoe je jouw dossiers kan inkijken of beroep aantekenen.

Voor elk type stedenbouwkundige handeling zijn alle opties aangeduid. Is een architect nodig, is er een vrijstelling van vergunning voor je werken en wat zijn dan de voorwaarden. Op deze manier kan je al een goed beeld krijgen over de mogelijkheden.

Om de aanvraag van een omgevingsvergunning of je werken voor te bereiden is het steeds aan te bevelen om langs te gaan bij de dienst Ruimtelijke ordening van de plaats waar je het project wil realiseren. Zo kan je de voorziene werken van jouw project tijdens een infomoment of een echt vooroverleg bespreken. Hierdoor wordt de omvang van de werken, de geldende regelgeving op de locatie en de gewenste bouwplannen duidelijk voor de opdrachtgever en de dienst stedenbouw. Het beoogde doel van een vooroverleg is dat de procedure voor de beoordeling van de vergunning nadien vlotter kan verlopen omdat alle eventuele knelpunten op voorhand zijn doorgesproken en verwerkt zijn in de aanvraag. 

Bouwunie heeft met andere actoren uit de bouwsector en het Departement Omgeving samengewerkt om een Handreiking vooroverleg uit te werken. In dat document vind je inspiratie voor dat vooroverleg in de aanloop naar het indienen van een omgevingsvergunning. Neem het zeker mee naar je eerste gesprek met de dienst ruimtelijke ordening. 

Hier kan je de Handreiking vooroverleg downloaden.

Wil je een duurzaam wijkontwikkelingsproject op poten zetten dan kan je met de Vlaamse Duurzaamheidsmeter Wijken de duurzaamheid van je project van bij de eerste stappen waar je de locatie zoekt tot het ontwerp evalueren aan de hand van een set indicatoren en prestatieniveaus voor 9 relevante aspecten. 

Hier vind je alle info over de Duurzaamheidsmeter Wijken.