The Exploded View Beyond Building: ontdek de materialen van de toekomst
Op het terrein van Kamp C bouwt SIDATI het project ‘The Exploded View Beyond Building’. Dit project is een reizende tentoonstelling in de vorm van een huis waarin biobased materialen, circulaire uitvoeringstechnieken en het verhaal van de veranderende waardeketen waar het onderdeel van is, worden samengebracht. We vroegen aan Sarah Verbeeck van Kamp C en Claire Dewispelaere van SIDATI om ons wat meer te vertellen over dit bijzonder project.
Sarah Verbeeck (Kamp C): “Kamp C, het Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw, zet met ‘The Exploded View Beyond Building’ volop in op kennisoverdracht en netwerkopbouw rond duurzaam bouwen. Dit zowel naar particulieren als professionelen in de bouwsector. Het doel is om te tonen wat er al kan, welke biobased en circulaire materialen er reeds bestaan en hoe je duurzaam en circulair kan bouwen”. Naast het project van The Exploded View kan je trouwens ook nog een aantal andere projecten rond duurzaam en circulair bouwen ontdekken op de site van Kamp C in Westerlo.
Circulariteit ten top
Sarah geeft meer uitleg bij het concept: “Het gebouw is een ontwerp van ‘Biobased Creations’, dat met dit project toont welke biobased bouwmaterialen voor gevels, vloeren, interieurafwerking en dakbedekking bestaan voor het bouwen van woningen. Het laat zien dat er al heel wat mogelijk is vandaag, dat het gezonder is voor mens en wereld en dat het een alternatief biedt voor de huidige systemen, die gebouwd zijn op vervuiling en uitputting. Omdat het voor velen nog altijd beter werkt als je iets in de praktijk ziet en voelt, vind je in het huis meer dan 100 verschillende, natuurlijke materialen.”
Het huis stond al eerder op de Floriade 2022 in Amsterdam-Almere en was ook te zien tijdens de Dutch Design week in Eindhoven. Het gebouw werd er telkens opgebouwd en weer gedemonteerd. Nu wordt het, al voor de derde keer dus, opgebouwd bij Kamp C. Na afloop van de tentoonstelling in Westerlo wordt het trouwens terug gedemonteerd en gaat het weer verder op reis: circulariteit ten top!
Huis met themakamers
Het huis is opgebouwd uit een houten basisstructuur die zowel van buiten als van binnen volledig met hernieuwbare en lokale, duurzame materialen is bekleed en ingevuld. In het gebouw zijn er themakamers waarin de verschillende materialen zijn toegepast. Aan de hand van een QR-code op elk materiaal krijg je meer informatie over de samenstelling en toepassingsmogelijkheden. Aan de buitenzijde van het huis zijn er verschillende gevel- en dakafwerkingen te zien. Rondom het huis wordt getoond op welke manier je ook een duurzame terreinaanleg kan realiseren. Bij elke demontage en heropbouw worden de aanwezige materialen en elementen nagekeken. Sommige elementen worden vervangen, maar de meeste blijven behouden en er worden ook nieuwe, lokaal geproduceerde bouwmaterialen toegevoegd. Dat alles gebeurt telkens in dialoog met de uitvoerende partner, in dit geval SIDATI, die de montage van het huis realiseert.
Materialen van de toekomst
Tijdens de wandeling doorheen het gebouw ontdek je niet alleen de reeds bestaande biobased en duurzame materialen die nu al worden toegepast, maar ook lokaal geproduceerde materialen of de materialen van morgen die op dit moment nog niet gangbaar zijn. Zo is er bijvoorbeeld een kamer waarin een gordijn, gemaakt van algen, ophangt. In de sanitaire ruimte staat er een wand gemaakt van stoffen gerecupereerd uit rioolwater, en een van de binnenwanden is afgewerkt met akoestische panelen gemaakt uit mycelium. Meer dan 100 verrassende materialen zijn gebruikt: sommige zijn nu amper bekend, maar wie weet zijn dit binnen enkele jaren de materialen waar je dagelijks mee zal werken. Alles wordt met veel aandacht voor detail uitgewerkt en in een mooi design vormgegeven. Het grote voordeel van een bezoek aan ‘The Exploded View’ is dat je tijdens de rondleiding op een heel korte tijd veel nieuwe materialen en mogelijkheden ontdekt. Inspiratie verzekerd!
Nagroeibare materialen
Is het project circulair? “De tentoongestelde materialen zijn zeker circulair maar het gaat verder dan dat,” zegt Claire van SIDATI.“Er is immers volop gewerkt met nagroeibare materialen, materialen die oneindig beschikbaar zijn omdat ze geteeld kunnen worden of een afvalproduct zijn van verantwoord beheer van land- of bosbouw. En er zijn ook heel wat nieuwe materialen toegepast die helemaal nog niet zo bekend zijn, maar op termijn zullen ze zeker aan terrein winnen. Het idee is om de bezoekers te inspireren om meer met hernieuwbare materialen aan de slag te gaan.”
Kamp C lanceerde een oproep naar lokale aannemers om het huis te bouwen en te demonteren op de site in Westerlo. SIDATI schreef meteen in op die openbare aanbesteding. Claire: “We zijn een bio-ecologisch houtbouwbedrijf, gegroeid uit een schrijnwerkerij die werd opgestart door mijn man David. De liefde voor hout is er altijd geweest, we willen het hout echt kunnen voelen en ruiken. Dat zit gewoon al 20 jaar in ons DNA. Zuivere materialen, zoals hout, combineren of verkleven met niet-herbruikbare materialen, is voor ons niet logisch en doen we dus niet. Daarom werken we uitsluitend met nagroeibare en herbruikbare materialen. We zijn heel geëngageerd en willen met onze medewerking aan dit project mee inzetten op het verruimen van kennis over bio-ecologisch bouwen.” Claire heeft dankzij dit project ook zelf terug nieuwe materialen leren kennen: “De toepassingen met mycelium vond ik heel verrassend en interessant. We verruimen dus zeker ook onze eigen kennis bij het uitvoeren van dit project.”
Bouwteam
SIDATI voert al zijn bouwprojecten in bouwteam uit: “Zo kunnen wij van bij het begin met onze klanten en de architect meedenken over de uitvoering. Dat geeft ons de mogelijkheid om al in de ontwerpfase de keuze van de materialen mee te bepalen en dus ook om nieuwe materialen voor te stellen. Het werken in bouwteam heeft als bijkomend voordeel dat we, in open overleg en op gelijk niveau, met alle partners rond de tafel zitten. Dat is heel belangrijk, zeker als je met deze nieuwe materialen aan de slag wil. De expertise van elke partner rond de tafel is nodig om tot een goed resultaat te komen. Onze ervaring om in bouwteam te werken komt dus erg goed van pas bij de realisatie van dit project.”
Tot in de details
Elk project van SIDATI wordt heel gedetailleerd uitgewerkt. Zo worden alle bouwknopen in detail uitgetekend om ook te kunnen bekijken hoe de knopen weer uit elkaar kunnen gehaald worden. Claire: “Daarin hebben we nog een weg te gaan. We zijn nog zoekende, samen met onze bouwpartners, maar ook hiervoor is dit project van The Exploded View voor ons heel leerrijk. We moeten het huis immers opbouwen en binnen enkele maanden weer volledig demonteren, zodat het nadien terug op de volgende locatie kan worden opgebouwd. Elk detail is dus van tel.” Claire illustreert het belang van detaillering binnen het bedrijf: “Elke werfmedewerker werkt bij ons met een dun potlood, mét een scherpe punt. Zo kan hij of zij het detail echt tot de millimeter uitwerken, want daar staan we voor.”
Starten met duurzamer bouwen
Tot slot: hoe start je nu moet duurzamer bouwen? Claire: “Je moet het gewoon durven beslissen. Laat je zeker niet afschrikken door het onbekende. Er is immers al veel materiaal en informatie ter beschikking. Deze tentoonstelling is wat dat betreft zeker een goede start om kennis te maken met de alternatieve bouwmaterialen. Je hoeft ook niet meteen je hele bedrijfsvoering en manier van bouwen om te gooien. Het is beter om het leerproces stapje voor stapje aan te pakken. Om duurzame keuzes te maken is het belangrijk om jezelf telkens de vraag te stellen waar een product vandaan komt en hoe het is gemaakt. Dat zorgt al voor een heel ander denkproces. En onthoud vooral dat elke stap naar meer duurzaamheid, hoe klein ook, een stap in de goede richting is.”
