De Europese ontbossingsverordening: wat verandert er concreet voor de houtverwerkende sector?

De Europese ontbossingsverordening (EUDR) markeert een belangrijke verschuiving in het regelgevend kader voor hout en houtproducten. In tegenstelling tot de huidige Europese houtverordening (EUTR), die focust op het weren van illegaal hout, legt de EUDR de nadruk op ontbossingsvrije productie. Hout mag niet afkomstig zijn van percelen die na 31 december 2020 ontbost werden, ongeacht het land van herkomst (ook binnen de EU). We overlopen wat er concreet verandert voor de houtverwerkende sector.

De regelgeving geldt voor een brede waaier aan producten: van massief hout tot plaatmaterialen, meubels en andere samengestelde toepassingen. Dat maakt de EUDR relevant voor een groot deel van de houtverwerkende sector, ook al staan niet alle bedrijven formeel aan het begin van de keten.

Wie heeft welke verplichtingen?

• De kernverplichtingen in de keten liggen bij de zogenaamde eerste operatoren: bedrijven die hout of houtproducten voor het eerst op de Europese markt brengen, zoals importeurs en bosexploitanten. Zij moeten beschikken over een volledig zorgvuldigheidssysteem (due diligence), gebaseerd op drie stappen: informatieverzameling, risicobeoordeling en – indien nodig – risicobeperking. Dat systeem evalueert gegevens over houtsoort, herkomstland, leveranciersketen en geografische locatie van het bosperceel.
• Schrijnwerkers en interieurbouwers vallen doorgaans onder de categorie ‘handelaar’ of ‘downstream operator’. Zij zijn niet verplicht om zelf een volledige due diligence uit te voeren, maar blijven wél verantwoordelijk voor de traceerbaarheid van hun aankopen en het correct doorgeven van informatie in de keten. In de praktijk betekent dit dat bedrijven de risico’s in hun keten goed moeten kennen om gepast te kunnen reageren wanneer het nodig is. Wanneer je als interieurbouwer of schrijnwerker zelf hout of houtproducten importeert van buiten de EU, word je een eerste operator en moet je aan dezelfde vereisten voldoen als een importeur, producent of bosexploitant.

Wat is het belang van certificatie?

Duurzaamheidslabels zoals FSC en PEFC blijven een belangrijke referentie binnen de sector. Ze kunnen ondersteunen bij het mitigeren van risico’s, maar volstaan niet als sluitend bewijs voor de EUDR. De regelgeving vereist bijkomende product‑ en perceelgebonden informatie. Bedrijven dienen de achterliggende visies bij deze gecertificeerde zorgvuldigheidsbenaderingen te integreren in hun eigen procedures.

Hoe zit het met de timing?

Grote en middelgrote ondernemingen vallen onder de EUDR-verplichtingen vanaf 30 december 2026. Kleine en micro‑ondernemingen krijgen extra uitstel tot 30 juni 2027. Dat biedt wat meer tijd, maar verandert niets aan de wetgeving zelf.

Zijn er nog open punten?

Ja. Enkele praktische elementen zijn nog in ontwikkeling. De exacte scope van producten, de behandeling van hergebruikte materialen en de werking van het digitaal informatiesysteem zijn nog niet volledig afgerond. Ook de concrete handhaving in verdere schakels van de keten zal pas duidelijk worden naarmate de toepassing dichterbij komt.