Circulair bouwen: een gebouw als grondstoffendepot

Er wordt deze dagen behoorlijk wat gesloopt en gebouwd in onze steden en dorpen. Woningen en panden die niet meer aan de hedendaagse normen voldoen, gaan onverbiddelijk tegen de vlakte en worden vervangen door nieuwbouw. Zonde, vinden veel mensen. Niet alleen omdat er op die manier veel oude schoonheid en charme verdwijnt, maar ook omwille van de verspilling. Van alle energie die ooit in de panden is gestoken, en van alle dure materialen die erin zaten. Dat gaat nu allemaal in rook op, of dikt onze al immense afvalberg nog aan.

Ook de bouwsector is zich van het probleem bewust en zoekt volop naar oplossingen. Welkom in de wereld van circulair bouwen.
 

Hoogwaardige recyclage en veranderingsgericht ontwerpen

Brigitte Mouligneau van Ovam is transitiemanger bij Vlaanderen Circulair. Ze begeleidt de overgang naar een nieuwe economie gebaseerd op een slimmer en rationeler materiaalgebruik. "Een groot deel van ons afval bestaat uit bouwproducten. Al heel veel daarvan wordt gerecycleerd. We behoren op dat gebied zelfs bij de Eurpese top. Maar we kunnen de kwaliteit ervan nog heel wat verbeteren. Het gaat nu immers vaak nog om laagwaardige recyclage. Stenen die bijvoorbeeld vermalen worden tot gruis, dat dan als basis dient voor een ander product. dat is een devaluatie van het materiaal.

We zouden moeten komen tot een hoogwaardige recyclage of zelfs hergebruik waardoor het materiaal zijn waarde behoudt. Stenen en steenachtig materiaal, maar ook ramen, deuren, elektrische installaties, en zelfs kunststoffen, tapijten en dergelijke kunnen - na te zijn opgepoetst, bijgewerkt of aangepast - opnieuw gebruikt worden. De technieken bestaan en er staan bedrijven klaar om het te doen."

Naast hoogwardige recyclage ziet Brigitte Mouligneau nog een tweede pijler van circulair bouwen: "Even belangrijk is dat gebouwen anders ontworpen worden. Ze moeten veranderingsgericht zijn, zodat ze op heel veel verschillende manieren gebruikt kunnen worden. Dan kan een gebouw heel lang blijven staan, terwijl de functie, de invulling ervan telkens verandert. Een langere levensduur bereik je bijvoorbeeld door duurzame materialen te gebruiken. Maar we zullen ook minder materialen moeten gaan gebruiken, onder andere door compacter te bouwen. We moeten beseffen dat grondstoffen niet ondeindig zijn en dat ze alsmaar duurder zullen worden. het is dus belangrijk dat we ze op lange termijn kunnen gebruiken en hergebruiken."
 

Totem, een tool om de milieu-impact van materialen te meten

De bouwector lijkt in ieder geval klaar voor een circulaire toekomst. "Veel bedrijven staan ervoor open en zien het als een kans. Er heerst zelfs een gevoel van urgentie. Er op tijd bij zijn, creëert mogelijkheden. Daarom hebben we de tool Totem gelanceerd, waarmee architecten, aannemers en andere professionals de koolstofafdruk van materialen kunnen berekenen en vergelijken zodat ze de duurzaamste kunnen kiezen."

Totem is nog geen circulaire tool, maar een tool om de milieu-impact te meten. Totem wordt gebruikt om gebouwen op te trekken op basis van de juiste materialen. 
 

Optimale recylage en hergebruik

Te snel slopen van gebouwen is niet duurzaam. Maar in sommige gevallen is afbreken echt wel de enige mogelijkheid omdat het pand energetisch niet meer in orde te krijgen is. Daar is ook een tool voor ontwikkeld, Tracimat. Die legt uit hoe je het best sloopt zodat materialen optimaal hergebruikt en gerecycleerd kunnen worden. En als je als particulier een gebouw wil slopen of renoveren, ga je het best te rade bij een specialist die een goede sloopinventaris maakt waarin alle materialen en hun mogelijk hergebruik duidelijk staan opgesomd. 
 

Circulair bouwen is een game changer

Circulair bouwen lijkt in eerste instantie dan wel een louter technische aangelegenheid, maar het zal ook een behoorlijke impact hebben op onze manier van wonen en leven. Aan het idee dat we minder grondstoffen moeten gebruiken, en dus compacter moeten gaan wonen, zijn we intussen misschien al gewend. Maar het gaat verder dan dat.

"We moeten andere formules van wonen en samenleven verkennen," aldus Brigitte Mouligneau. "Neem nu bijvoorbeeld het modulair of "veranderend" wonen: leven in een woning die met ons meegroeit of -krimpt naargelang de levensfase. Misschien moeten we leren wennen aan het idee dat we niet langer eigenaar zijn van één bepaald appartement, maar dat we een "aandeel" hebben in een gebouw dat we naar believen kunnen inruilen voor een grotere of een kleinere woonplek, afhankelijk van onze noden. Dat vergt een andere instelling, maar we moeten er ook de voordelen van leren zien. We kunnen langer in onze eigen omgeving blijven wonen, er is meer ruimte voor groen, enzovoort."
                         
Bron: Mediahuis-bouwbijlage Batibouw 2019
                            
     

Stel ons hier uw vraag. Bouwunie-leden contacteren het Bouwunie-expertenteam ook snel via 02 588 11 00 of via info@bouwunie.be.

Bedankt voor uw vraag. Een van onze experts volgt uw vraag verder op.
Er is een onherstelbare fout opgetreden.
Er was een probleem bij het laden van het formulier.
De verwerking is bezig. Even geduld a.u.b.

Graag nog even uw gegevens zodat we u indien nodig kunnen contacteren:

  • {{ data.formData.vat_isvalid = ((data.formData.vat && contactRequestForm.vat.$valid)? '1':null) }}
  • validatie...

  • Vul alle velden volledig in. De verplichte velden zijn aangegeven.

    Bouwunie verwerkt uw persoonsgegevens met het oog op leden- of prospectenbeheer. Indien u dit als niet-lid niet wil, volstaat een mail naar privacy@bouwunie.be.
    U kan uw gegevens inkijken en laten aanpassen via een eenvoudig verzoek aan Bouwunie mét bewijs van identiteit.
    Met vragen of klachten over gegevensverwerking kan u terecht bij de Gegevensbeschermingsautoriteit: www.privacycommission.be
    Het algemeen beleid van Bouwunie inzake gegevensverwerking vindt u onderaan deze pagina.

 
Bouwunie vzw
Maria-Theresialaan 35
1800 Vilvoorde
Tel: 02 588 11 00
Fax: 02 253 07 45
E-mail: info@bouwunie.be
Web:
Unizo vzw
Willebroekkaai 37
1000 Brussel
Tel: 0800 20 750
E-mail: ondernemerslijn@unizo.be
Web:
Uw passie verdient de beste ondersteuning.

Bouwunie.be gebruikt cookies om u de beste ervaring op de website te bieden. Door op "OK" te klikken of door gebruik te blijven maken van deze website, gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. U kan de cookies weigeren. Hou er wel rekening mee dat dan bepaalde grafische elementen niet correct verschijnen en u bepaalde applicaties niet volledig kan gebruiken.
Wilt u meer weten over cookies of uw cookie-instellingen voor deze website aanpassen? Klik dan op "Meer over cookies?".